Philippines - Visayas

Spalding et al. (2001) describe the Visayas as a close-set group of islands, among them Panay, Negros, Cebu, Bohol, Leyte, and Samar, arranged around the Visayan Sea, which exceeds 200 m in depth in places. Fringing reefs line much of the Visayan coast, broken by soft sediment near river mouths, and on some reefs live cover was above 50%. Fish diversity was high where reefs were protected or lightly fished, and the small reserves at Apo Island and Sumilon, off Negros and Cebu, are cited as globally recognized models of community-based management: tiny no-take zones, enforced for years, raised fish numbers, and sizes and lifted yields in surrounding waters, and from 1999 both islands collected fees from visiting dive boats. Against this, Toledo City on Cebu was discharging an estimated 100,000 tons of mine tailings a day, with heavy losses of fish and coral along 7 km of coast. Their protected-area list includes the Apo Island Protected Landscape/Seascape (6.91 km², 1996), the Panglao Island-Balicasag reserve (1978), and Moalboal/Pescador. Nationally, they estimate 25,060 km² of reef, with 421 coral species recorded and 577 estimated.

By 2004, according to Wilkinson (2006), reef decline was continuing in the Philippines, driven by overfishing and destructive fishing, pollution and sediment running off the land, and reclamation. The same review judged only 10-20% of Southeast Asia's more than 630 marine protected areas to be effectively managed, which makes enforced reserves like Apo and Sumilon the exception. Souter et al. (2021) estimate that hard coral cover across the East Asian Seas dropped to 35% by 2012 after the 2010 mass bleaching and to 33.9% in 2017 after the 2016 event, before recovering to about 36.8% in 2019, and they flag marine plastic litter as an emerging threat in a region that may generate up to half of the world's supply.

The seven Visayas pins cover recreational dives made in February 2013 around Moalboal and Pescador Island off western Cebu, Mactan Island beside Cebu City, Alona Beach on Panglao and Balicasag Island off Bohol, Apo Island off Negros, Punta Ballo at Sipalay in Negros Occidental, and Boracay. The underwater record here comes from Anderson's dive logs rather than photographs, since the surviving frames from these trips are topside.

The logs describe walls as the common setting: a wall at about 10 m at Sambaguita, a 32 m wall at Pescador Island, the deep Sanctuary wall on Balicasag, a wall with a cavern opening at about 25 m at Marigondon Cave on Mactan, and a deep wall through the Chapel dive at Apo. Sipalay offered a reef slope at Dante's Peak and pronounced spur-and-groove coral canyons at Habok Habok, and Boracay's Balinghai dive ran through a rubble canyon between two reef walls.

Hard coral was repeatedly the highlight. Talisay at Moalboal was the dive Anderson rated best of the trip for coral, close to continuous and genus-rich, with poritids, agaricids, acroporids, pocilloporids, fungids, and gonioporids logged. The Sambaguita shallows at 3-4 m were near-continuous branching Porites, Pescador had extensive Montipora in the shallows, and the Balicasag Sanctuary wall carried the most coral he had then seen on one dive, turning to mostly encrusting forms with depth. At Marigondon Cave the log calls the hard coral cover and diversity striking given how close the site is to Cebu City. The exit there was through a coral garden interspersed with seagrass.

Pressures in the logs are few but specific: tabular acroporids overturned at Arco Point by a strong typhoon about two months earlier, and a Sipalay fish assemblage that appeared severely overfished despite good coral structure. Sightings include turtles at several sites, a juvenile blue-ringed octopus on the Moalboal night dive, trevally and sardine schools off Mactan and Balicasag, and at Boracay abundant tabular acroporids, at least fifteen nudibranchs, and the largest cuttlefish and mantis shrimp he had then seen.

Inilalarawan ng Spalding et al. (2001) ang Visayas bilang isang magkakalapit na pangkat ng mga pulo, kabilang ang Panay, Negros, Cebu, Bohol, Leyte, at Samar, na nakaayos sa paligid ng Visayan Sea, na lumalampas sa 200 m ang lalim sa ilang lugar. May mga fringing reef sa malaking bahagi ng baybayin ng Visayas, na pinuputol ng malambot na sediment malapit sa mga bunganga ng ilog, at sa ilang bahura ay higit sa 50% ang live cover (sakop ng buhay na koral). Mataas ang diversity ng isda kung saan protektado ang mga bahura o bahagya lamang ang pangingisda, at ang maliliit na reserba sa Apo Island at Sumilon, sa labas ng Negros at Cebu, ay binabanggit bilang mga modelo ng community-based management na kinikilala sa buong mundo: ang maliliit na no-take zone, na ipinatupad sa loob ng maraming taon, ay nagpadami at nagpalaki ng mga isda at nagpataas ng huli sa mga nakapaligid na tubig, at mula 1999 ay naniningil ang dalawang pulo ng bayad mula sa mga bumibisitang dive boat. Sa kabilang banda, ang Toledo City sa Cebu ay nagtatapon ng tinatayang 100,000 tonelada ng mine tailings (dumi ng minahan) bawat araw, na may malaking pagkawala ng isda at koral sa 7 km ng baybayin. Kabilang sa kanilang listahan ng mga protected area ang Apo Island Protected Landscape/Seascape (6.91 km², 1996), ang reserba ng Panglao Island-Balicasag (1978), at Moalboal/Pescador. Sa buong bansa, tinatantya nilang 25,060 km² ang bahura, na may 421 uri (species) ng koral na naitala at 577 na tinatayang.

Pagsapit ng 2004, ayon kay Wilkinson (2006), nagpapatuloy ang paghina ng mga bahura sa Pilipinas, dulot ng labis at mapanirang pangingisda, polusyon at sediment na dumadaloy mula sa lupa, at reclamation. Sa parehong pagsusuri, 10-20% lamang ng mahigit 630 marine protected area ng Timog-Silangang Asya ang itinuring na epektibong napapamahalaan, kaya eksepsiyon ang mga reserbang talagang ipinatutupad tulad ng Apo at Sumilon. Tinatantya ng Souter et al. (2021) na bumaba ang hard coral cover sa buong East Asian Seas sa 35% pagsapit ng 2012 matapos ang mass bleaching noong 2010, at sa 33.9% noong 2017 matapos ang event noong 2016, bago bumawi sa mga 36.8% noong 2019, at binabanggit nila ang marine plastic litter bilang umuusbong na banta sa isang rehiyon na maaaring pinagmumulan ng hanggang kalahati ng suplay nito sa buong mundo.

Ang pitong pin sa Visayas ay sumasaklaw sa mga recreational dive na ginawa noong Pebrero 2013 sa paligid ng Moalboal at Pescador Island sa kanlurang Cebu, Mactan Island sa tabi ng Cebu City, Alona Beach sa Panglao at Balicasag Island sa labas ng Bohol, Apo Island sa labas ng Negros, Punta Ballo sa Sipalay sa Negros Occidental, at Boracay. Ang talaan sa ilalim ng tubig dito ay nagmumula sa mga dive log ni Anderson sa halip na sa mga larawan, dahil ang mga natitirang larawan mula sa mga biyaheng ito ay kuha sa ibabaw ng tubig (topside).

Inilalarawan ng mga log ang mga pader (wall) bilang karaniwang kapaligiran: isang pader sa mga 10 m sa Sambaguita, isang 32 m na pader sa Pescador Island, ang malalim na Sanctuary wall sa Balicasag, isang pader na may bunganga ng kuweba (cavern) sa mga 25 m sa Marigondon Cave sa Mactan, at isang malalim na pader sa Chapel dive sa Apo. Nag-alok ang Sipalay ng reef slope sa Dante's Peak at kitang-kitang spur-and-groove na coral canyon sa Habok Habok, at ang Balinghai dive sa Boracay ay dumaan sa isang canyon ng rubble (durog na koral) sa pagitan ng dalawang reef wall.

Paulit-ulit na hard coral ang pinakatampok. Ang Talisay sa Moalboal ang dive na itinuring ni Anderson na pinakamahusay sa biyahe pagdating sa koral, halos tuloy-tuloy at mayaman sa genus, na may mga poritid, agaricid, acroporid, pocilloporid, fungid, at gonioporid na naitala sa log. Ang mababaw na bahagi ng Sambaguita sa 3-4 m ay halos tuloy-tuloy na branching na Porites, ang Pescador ay may malawak na Montipora sa mababaw, at ang Sanctuary wall ng Balicasag ang may pinakamaraming koral na nakita niya noon sa iisang dive, na nagiging halos puro encrusting na anyo habang lumalalim. Sa Marigondon Cave, tinatawag ng log na kapansin-pansin ang hard coral cover at diversity, kung isasaalang-alang kung gaano kalapit ang site sa Cebu City. Ang labasan doon ay dumaan sa isang coral garden na may nakasingit na seagrass.

Kakaunti ngunit tiyak ang mga panggigipit na nakatala sa mga log: mga tabular na acroporid na itinaob sa Arco Point ng isang malakas na bagyo mga dalawang buwan bago nito, at isang pangkat ng isda sa Sipalay na mukhang lubhang labis nang nahuli (severely overfished) sa kabila ng magandang istruktura ng koral. Kabilang sa mga nakita ang mga pawikan sa ilang site, isang batang blue-ringed octopus sa night dive sa Moalboal, mga kawan ng trevally at sardinas sa Mactan at Balicasag, at sa Boracay, saganang tabular na acroporid, hindi bababa sa labinlimang nudibranch, at ang pinakamalaking cuttlefish at mantis shrimp na nakita niya noon.